E-arty - Metr.html

Ten artykuł dotyczy jednostki długości. Zobacz też: inne znaczenia słowa metr.

metr (m)
Nazwa	metr
Symbol	m
Układ	SI
Wymiar	$[m]$
Opisywane wielkości fizyczne	długość, szerokość, odległość, droga, grubość
Typowe symbole wielkości	l, L, x, s, w, h
w jednostkach układu SI	podstawowa
w jednostkach układu CGS	$\mathrm{1\,m = 10^2\,cm}$
w jednostkach anglosaskich	$\mathrm{1\,m \approx 1{,}094\,yd}$
Pochodzenie nazwy	gr. μέτρον (métron) - miara

Wzorzec metra z lat 1889–1960

Metr to jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. Metr został określony 26 marca 1791 roku we Francji, ze względu na potrzebę korzystania z dziesiętnego systemu miar^{potrzebne źródło}. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.

Poprzednio metr zdefiniowany był jako:

(1795 - 1889) długość równa 10^-7 długości mierzonej wzdłuż południka paryskiego od równika do bieguna. Na podstawie tej definicji wykonano platynoirydowy wzorzec metra. W trakcie powtórnych pomiarów stwierdzono różnice między wzorcem a definicją. Wzorzec przechowywany jest w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sèvres koło Paryża.
(1889 - 1960) I Generalna Konferencja Miar (1889) określiła metr jako odległość między odpowiednimi kreskami na wzorcu, równą 0,999914 · 10^-7 połowy południka ziemskiego.
(1960 - 1983) XI Generalna Konferencja Miar (1960) zdefiniowała metr jako długość równą 1 650 763,73 długości fali promieniowania w próżni odpowiadającego przejściu między poziomami 2p¹⁰ a 5d⁵ atomu ⁸⁶Kr (kryptonu 86).

edytuj Przedrostki SI

Wielokrotności i podwielokrotności jednostki (wyróżniono najczęściej używane):

Wielokrotności wyższe niż kilometr są praktycznie nieużywane. Do opisywania odległości w skali astronomicznej stosuje się raczej tysiące i miliony kilometrów lub jednostki pozaukładowe: rok świetlny, parsek, jednostka astronomiczna.

Najmniejszą praktycznie używaną podwielokrotnością jest nanometr. Mniejszych jednostek używa się głównie w fizyce kwantowej.